Τελευταία Ενημέρωση
Πέμπτη 17/8/2017, 13:58

ΠΟΛΙΤΙΚΗ

ΣΤΑ ΧΕΡΙΑ ΤΗΣ ΜΕΡΚΕΛ ΟΙ ΑΠΟΡΡΗΤΕΣ ΕΚΘΕΣΕΙΣ

Το γερμανικό σχέδιο για το ευρωομόλογο

Απόρρητο σχέδιο για τη διαχείριση του ευρωπαϊκού χρέους και την ανάπτυξη έχει επεξεργαστεί η γερμανική κυβέρνηση υπό την πίεση της αλλαγής των συσχετισμών δυνάμεων στην Ευρωπαϊκή Ενωση αλλά και την αντιπαράθεσή της με τους Γερμανούς Σοσιαλιστές.

Το γερμανικό σχέδιο για το ευρωομόλογο

Απόρρητο σχέδιο για τη διαχείριση του ευρωπαϊκού χρέους και την ανάπτυξη έχει επεξεργαστεί η γερμανική κυβέρνηση υπό την πίεση της αλλαγής των συσχετισμών δυνάμεων στην Ευρωπαϊκή Ενωση αλλά και την αντιπαράθεσή της με τους Γερμανούς Σοσιαλιστές.

Σύμφωνα με πληροφορίες του «Εθνους της Κυριακής», το σχέδιο θα κατατεθεί από την κυβέρνηση Μέρκελ στη Σύνοδο του Ιουνίου και θα αποτελεί στην ουσία τη δική της πρόταση απέναντι στο σοσιαλιστικό μέτωπο που ηγείται ο Γάλλος πρόεδρος Φρανσουά Ολάντ στην Ευρώπη και προβλέπει την έκδοση ευρωομολόγου. Οπως προκύπτει, οι κεντρικοί άξονες της γερμανικής πρότασης που η τελική της μορφή θα διαμορφωθεί εντός του Ιουνίου, θα είναι δύο:

  • Πρώτον, η δημιουργία ενός Ταμείου Απόσβεσης του Χρέους για ολόκληρη την Ευρωζώνη, μια πρόταση που προϋπήρχε αλλά εξαιρούσε στην εφαρμογή της τις χώρες που βρίσκονται ήδη σε μηχανισμούς στήριξης όπως η Ελλάδα.
  • Δεύτερον, συγκεκριμένες παρεμβάσεις οι οποίες θα στοχεύουν στην ανάπτυξη των κρατών που αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσχέρειες.

Το Ταμείο Απόσβεσης Χρέους είναι στην ουσία η γερμανική παραλλαγή του ευρωομολόγου, το οποίο στηρίζει τόσο σθεναρά ο Φρανσουά Ολάντ και απαιτούσαν οι Γερμανοί Σοσιαλιστές.

Με την πλάτη στον τοίχο

Το γερμανικό σχέδιο για το ευρωομόλογο
Η Ανγκελα Μέρκελ βρέθηκε με την πλάτη στον τοίχο, ιδιαίτερα από το SPD, καθώς χρειάζεται την ψήφο τους στη γερμανική Βουλή για την έγκριση του δημοσιονομικού συμφώνου, του «Ευαγγελίου» με το οποίο η Γερμανίδα Καγκελάριος θέλει να επιτύχει τη δημοσιονομική πειθαρχία σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Καθότι, όμως, μοιάζει? αλλεργική στη λέξη «ευρωομόλογο», η Μέρκελ ετοιμάζει και θα καταθέσει τη δική της εκδοχή. Οπως εκτιμούν στη Γερμανία, αυτή η πρόταση θα αποτελέσει έναν ευρωπαϊκού τύπου συμβιβασμό, όπου κανείς δεν θα είναι 100% κερδισμένος, αλλά ταυτόχρονα δεν θα πληγεί ουσιαστικά το γόητρο καμίας από τις εμπλεκόμενες πλευρές.

Αυτό σημαίνει πολιτικά ότι η Γερμανία δεν θα φανεί ότι υποκύπτει στις πιέσεις για ένα ομόλογο που θα της στερούσε τη δυνατότητα να δανείζεται με σχεδόν μηδενικά επιτόκια, και παράλληλα θα ικανοποιηθούν οι υποστηρικτές της πρότασης του ευρωομολόγου. Η σχετική εισήγηση για το Ταμείο υπήρχε ήδη από τον Νοέμβριο του 2011 και είχε υποβληθεί από το γνωστό γερμανικό συμβούλιο οικονομικών εμπειρογνωμόνων, των αποκαλούμενων «πέντε σοφών», αλλά και από άλλα ευρωπαϊκά οικονομικά ινστιτούτα, όπως το βελγικό «Μπρουγκέλ».

Η εκλογή Ολάντ όμως αλλάζει τα δεδομένα στα οποία φαίνεται να προσαρμόζεται και ο σκληρός γερμανικός άξονας. Η σκέψη τότε ήταν ότι αυτό θα λειτουργεί ως προληπτικό μέτρο, για τις χώρες το χρέος των οποίων υπερβαίνει μεν το 60% που προβλέπει η Συνθήκη του Μάαστριχτ, αλλά οπωσδήποτε όχι για όσες ήταν σε κάποιο πρόγραμμα δανειοδότησης, δηλαδή την Ελλάδα, την Ιρλανδία και την Πορτογαλία.

«Αυτά φαίνεται ότι άλλαξαν» λέει στο «Εθνος της Κυριακής» ο ευρωβουλευτής των Γερμανών Φιλελεύθερων, κύριος Γιώργος Χατζημαρκάκης. «Η παρούσα φάση της κρίσης οδηγεί στην επανεξέταση του σχεδίου ως μια λύση που μπορεί να αποτελέσει τη χρυσή τομή τόσο σε οικονομικό όσο και σε πολιτικό επίπεδο» συμπληρώνει ο κύριος Χατζημαρκάκης, ο οποίος αποκαλύπτει ότι το ζήτημα αναφέρθηκε άτυπα και στη Σύνοδο Κορυφής της περασμένης εβδομάδας. «Αν και δεν μπήκε ως θέμα σε κανένα έγγραφο, ορισμένα κράτη το έλαβαν υπ΄ όψιν, ειδικά δε η Ισπανία» καταλήγει.

Οι «σοφοί»
Σύμφωνα με το σκεπτικό των «σοφών», στις προηγούμενες εκδοχές του εν λόγω σχεδίου το συγκεκριμένο εργαλείο διαφέρει επί της ουσίας από τα Ευρωομόλογα επειδή είναι περιορισμένης διάρκειας, η οποία ορίζεται στα 25 έτη, αλλά ταυτόχρονα θα αποτελεί ακλόνητη ένδειξη αλληλεγγύης και πειθαρχίας, με αποτέλεσμα να εξευμενίσει τις αγορές.

Βασική ιδέα του Ταμείου είναι ο διαχωρισμός του χρέους που έχει συσσωρευθεί μέχρι τώρα από όλες τις χώρες της Ευρωζώνης στο τμήμα που είναι συμβατό με το όριο του 60% και στο κομμάτι του που υπερβαίνει αυτό το όριο.

Το Ταμείο θα δίνει τη δυνατότητα αναχρηματοδότησης του χρέους με κοινό επιτόκιο δανεισμού, το οποίο, όπως σημειώνει ο κύριος Χατζημαρκάκης, θα είναι προφανώς πολύ χαμηλότερο για την Ελλάδα από ό,τι σήμερα.

Η πρόταση αυτή ακούγεται σχεδόν ιδανική για τις χώρες που αυτή τη στιγμή βρίσκονται σε ένα καθεστώς αυστηρότατης λιτότητας, ωστόσο στο αρχικό σενάριο υπήρχαν αυστηρά καθορισμένοι όροι. Οπως έλεγαν χαρακτηριστικά τον περασμένο Μάρτιο από το περιβάλλον του συμβουλίου οικονομικών εμπειρογνωμόνων, εάν δεν υπάρχουν αυστηροί όροι και κυρώσεις, το Ταμείο Απόσβεσης Χρέους θα είναι δελεαστικό για όλους τους? αμαρτωλούς, που θα υποπίπτουν ξανά και ξανά στο ίδιο αμάρτημα και μετά θα «ξαναβαπτίζονται» στην κολυμπήθρα του Σιλωάμ, δηλαδή το κοινό Ταμείο.

Τον Ιούνιο

«Είμαι σχεδόν βέβαιος ότι η κ. Μέρκελ θα φέρει στο τραπέζι τον Ιούνιο ένα σχέδιο για τη δημιουργία Ταμείου Απόσ?βεσης Χρέους, το οποίο θα αφορά συνολικά τα κράτη της Ευρωζώνης» εκτιμά ο ευρωβουλευτής των Γερμανών Φιλελεύθερων, Γιώργος Χατζημαρκάκης

Προϋπόθεση να γίνει νόμος το φρένο χρέους

Απαραίτητη προϋπόθεση για να λειτουργήσει το Ταμείο Απόσβεσης Χρέους, σύμφωνα με το Βερολίνο, είναι να εφαρμοστεί με θρησκευτική ευλάβεια το σύμφωνο δημοσιονομικής πειθαρχίας, όπως επίσης και η εισαγωγή του φρένου χρέους σε όλα τα εθνικά Συντάγματα. Οι απαιτήσεις αυτές δεν αναμένεται να εκλείψουν από το νέο σχέδιο που θα υποβάλει στις Βρυξέλλες η γερμανική κυβέρνηση, αφού αποτελούν τον κεντρικό κορμό της ευρωπαϊκής στρατηγικής που έχει ακολουθήσει το Βερολίνο τα τελευταία δύο χρόνια.

Μια σημαντική πρόβλεψη που υπήρχε στην προηγούμενη πρόταση των «σοφών» της οικονομίας ήταν η πρόνοια για ειδική φορολογία που θα εξυπηρετεί το χρέος, ενώ κάθε χώρα θα έδινε ως εγγύηση το 20% του χρέους της σε αποθέματα είτε χρυσού είτε συναλλάγματος. Οποιος δεν εκπλήρωνε τις υποχρεώσεις του θα έχανε την εγγύηση που έχει καταθέσει.

Ανάπτυξη με μισθούς Kίνας

Ο δεύτερος πυλώνας της πρότασης Μέρκελ αφορά τη δική της εκδοχή για το ποια μπορεί να είναι η μορφή των μέτρων ανάπτυξης, που μετ’ επιτάσεως απαιτούν ο Ολάντ αλλά και οι Γερμανοί Σοσιαλιστές. Οπως έγραψε η ηλεκτρονική έκδοση του περιοδικού «Spiegel» -και που δεν διέψευσε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Στέφεν Ζάιμπερτ- η κυβέρνηση Μέρκελ έχει καταρτίσει ένα σχέδιο έξι σημείων, για να επιτευχθεί η ανάπτυξη στις χώρες που βρίσκονται στη δίνη της οικονομικής κρίσης.

Σύμφωνα με το περιοδικό, το έγγραφο του υπουργείου Οικονομικών αναφέρει ότι τα υγιή δημόσια οικονομικά και η βιώσιμη ανάπτυξη στην Ευρώπη αποτελούν τις δύο όψεις του ίδιου νομίσματος, ενώ επισημαίνει ότι οι χώρες που αντιμετωπίζουν οικονομικά προβλήματα να συνεχίσουν την περιοριστική δημοσιονομική πολιτική και την εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων που έχουν συμφωνηθεί ως «βάση μιας οικονομικής πολιτικής που προσανατολίζεται στην ανάπτυξη». Το έγγραφο αυτό θα αποτελέσει τη βάση για περαιτέρω συζητήσεις μέχρι τη Σύνοδο Κορυφής.

Αντιδράσεις
Μεταξύ άλλων προβλέπεται η δημιουργία Ειδικών Οικονομικών Ζωνών -μια πρόταση την οποία είχε υποστηρίξει εδώ και καιρό ο υπουργός Οικονομίας, Φίλιπ Ρέσλερ, για την Ελλάδα- για όλες τις χώρες με οικονομικά προβλήματα. Στόχος της δημιουργίας των ζωνών αυτών είναι η προσέλκυση ξένων επενδυτών με φοροαπαλλαγές και ένα πιο ευέλικτο θεσμικό πλαίσιο, αλλά κυρίως με πολύ χαμηλούς μισθούς.

Πάντως, το συγκεκριμένο σημείο έχει ήδη προκαλέσει έντονες αντιδράσεις ακόμη και στο εσωτερικό των Χριστιανοδημοκρατών, που υπογραμμίζουν ότι τέτοιου είδους πρακτικές μπορούν να εφαρμοστούν σε χώρες όπως η Κίνα, οι οποίες «ποντάρουν» στις εξαγωγές, όχι όμως σε κράτη όπως η Πορτογαλία.

Αντιδράσεις όμως υπάρχουν και από την πλευρά των ευρωβουλευτών του SPD, οι οποίοι θεωρούν ότι η Ευρώπη δεν χρειάζεται ειδικές οικονομικές ζώνες με χαμηλούς μισθούς και ανύπαρκτη κοινωνική ασφάλιση.

Ακόμη, στις προτάσεις που αποκαλύπτει το «Spiegel» περιλαμβάνεται η δημιουργία ενός ταμείου αποκρατικοποιήσεων στα πρότυπα της γερμανικής Treuhand, η οποία είχε διαχειριστεί τις αποκρατικοποιήσεις κατά τη διαδικασία επανένωσης των δύο Γερμανιών. Τέλος, η κυβέρνηση Μέρκελ θα προτείνει την υιοθέτηση του γερμανικού μοντέλου για τη μεταρρύθμιση της αγοράς εργασίας, στα πρότυπα δηλαδή της «Ατζέντας 2010», που προέβλεπε χαλάρωση της προστασίας των εργαζομένων σε περίπτωση απόλυσης και ελαστικές σχέσεις απασχόλησης με μειωμένο κόστος για τους εργοδότες.

Για 25 χρόνια

Κάθε χώρα θα έχει την υποχρέωση να εξυπηρετήσει το κομμάτι του χρέους που υπερβαίνει το 60% του ΑΕΠ μέσω της ευνοϊκής χρηματοδότησης έως ότου αποπληρωθεί μέσα στο χρονικό διάστημα των 25 χρόνων, ωστόσο όλοι οι συμμετέχοντες θα έχουν κοινή ευθύνη για το σύνολο του χρέους, μειώνοντας άρα το κόστος δανεισμού

Γ. ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ - Δ.Σ. ΚΑΝΕΛΛΗΣ - Μ. ΑΔΑΜΙΔΟΥ